Hayran hayvan

Hazir miyuz?

Prof. Dr. Ahmet Mete Işıkara'dan İstanbul için korkutan kehanet! Kütahya'daki depremle ilgili bir soruya yanıt veren Işıkara, “Marmara depremine bir gün daha yaklaşıyoruz. 17 Nisan 2009’a kadar 5 ve 5'in üzerinde bir veya iki deprem olursa bunun bizim için sürpriz olmaması lazım” dedi. Deprem uzmanı  Yardımcı Doç. Dr. Oğuz Gündoğdu`dan korkutan uyarı! Geçen hafta “Marmara Kuzey Anadolu Fay hattı geriliyor, bu hareketlilik dikkate değer bir gelişme” dedi.

Konu her zamanki gibi "Temel" deprem gerçeği... Şu Temel fıkrayı anlatacağım: İstanbul’da okuyan Temel sınıfta çakmış. Rize’de kardeşi İdris’e bir e-posta atmış. "Ben çaktım, sen babami hazirla." İdris cevap yazmış, "Ben babami hazirladum, sen kendinu hazirla!"

Depreme hazır değiliz. İstanbul’da yaklaşık bir milyon 200 bin bina, 2 milyon 400 bin konut var. Yarısından fazlası gecekondu, yani ruhsatsız ve kayıtsız. Prof. Dr. Mustafa Erdik’in hazırladığı İstanbul Deprem Raporu’na göre İstanbul’da olabileceği varsayılan 7,5 büyüklükteki bir depremde 600 bin aile barınaksız kalabilir. Yangınlardan dolayı oluşacak kayıpları hesaba katarsak bu sayı hesap edilemeyacek derecede artabilir... Senaryo şu: Yüzde ellisi batmış bir kent, Yolların bir kısmı çökmüş, havagazı, su boruları parçalanmış. Depremzede ne yiyecek, ne içecek? Acil ihtiyaç nasıl karşılanacak? Tuvaletini nerede yapacak? Yağmaya nasıl mani olunacak? Bir karabasan... Tam bunları düşünürken 6 Nisan’da İtalya’da 6,3 büyüklüğünde deprem! İnsanlar perişan. Anlaşılan onlar hazır değil. Peki, bin birinci defa tekrar soralım: Biz bugün hazır miyuz?

    
1. Doğal afetlere karşı hazırlık şart ama nereden başlamalı acep?
a. Tabandan
b. Mahalleden
c. Havadan sudan
d. Hepsi
    
2. Gün geçtikçe ortaya çıkmıyor mu ki, insanları öldüren ne deprem ne de binalar. Sayımlara göre hafif, orta ve ağır hasarlı bina sayısının toplam bina sayısı içindeki yüzdesi ise sadece 18,5. Marmara depreminde "pancake" yapan yani yassı kadayıf gibi çöken binaların yüzdesi toplam hasarlı binalar içinde sadece 2,5... Ne deprem ne de binalardır bence insanları öldüren. Ya nedir peki?
a. Tedbirsizlik
b. Panik
c. Mantıksızlık
d. Havalar
    
3. Sayıştay tarafından hazırlanan "İstanbul Depreme Nasıl Hazırlanıyor" başlıklı rapora göre aşağıdakilerin hangisi doğru?
a. Deprem zararları azaltılmak isteniyorsa dikkatlerin deprem öncesi hazırlıklara yönelmesi gerekmekte.
b. Yerleşmeye uygun olmayan alanlar bilinmiyor.
c. Yapıların güçlendirilmesiyle ilgili herhangi bir çalışmaya başlanmadı.
d. Hepsi
    
4. Anayasa’nın merkezi ve yerel idare tanımı içinde yer almayan, tüzel kişiliği, bütçesi, bağımsız gelir kaynağı bulunmayan, bunlara karşın kentin örgütlenmesinde ve afetlere hazırlıkta ilk basamak olan nedir?
a. Mafya
b. Mahalle (belediye sınırları içinde yer aldığı için yerel, muhtarı kaymakama bağlı olduğu için merkezi, muhtarı seçimle geldiği için de sivil; Türkiye’nin adeta bir özeti)
c. Sivil (bence uygar dense daha iyi) toplum örgütü
d. Hiçbiri
    
5. Depreme hazırlıkta muhtarın önemi büyük... Etrafındaki gönüllü grubunu iyi motive edebilen muhtarlar mahallelerinde depreme hazırlık bilincini geliştirebiliyorlar. Peki, Türkçe "özerk", yabancı dilden "otonom", yani kendini idare eden anlamındaki "muhtar"ın bizde nesi var, nesi yok?
a. Mahallesi var, mahalli yok.
b. Sorumluluğu var, yetkisi yok.
c. Temsil yeteneği var, manevra alanı yok.
d. Muhtarlık ödeneği var, özel bütçesi yok.
e. Özel kişiliği var, tüzel kişiliği yok.
f. Adı var, sanı yok.
g. İşi de yok işlevi de yok.
h. "İlmüyok", ilmühaberi var.
i. Teknik desteği, mimarı yok.
j. Hepsi
    
6. Depreme hazırlıkta, herhangi bir afete hazırlıkta tatbikatın doğru ve sürekli yapılması şart. Sokakta, okulda, hastanede, her yerde... Bunu hangi ülke beceriyor, dersiniz?
a. Türkiye
b. Japonya
c. İtalya
d. Peru
    
7. Kendi kendinize tatbikat planları yapın. Örneğin, depreme dışarda açıkta yakalandıysanız ne yapmalısınız?
a. Sakin olun.
b. Ağaçlardan, tabelalardan, binalardan, elektrik direklerinden uzağa çekilin.
c. Trotuvardaysanız sağlam bir kapı girişine sığınıp başınıza düşebilecek şeylerden sakının.
d. Hepsi
    
8. Markette bir "deprem doktoru" gibi etrafınıza bakın. Neler yapabilirsiniz? Kalabalık bir markette yakalanırsanız...
a. Paniğin parçası olmayın.
b. Çıkışa doğru koşmayın.
c. Cam bölmelerden, cam cephelerden uzak durun.
d. Duvarlardan üzerinize devrilebilecek raflardan, dolaplardan sakının.
e. Hepsi
    
9. Çok önemli! Mutfakta mutlaka her şeyi duvara sıkıca bağlamış, dolap kapaklarını açılmaz hale getirmiş olmalısınız. Bu konuda yol gösteren çok başarılı broşürler var. Ailece hazırlanın lütfen. Deprem anında...
a. Ocaktan uzaklaşın.
b. Buzdolabından sakının.
c. Raflardan sakının.
d. Haydi, hemen mutfağı depreme karşı hazırlamaya gidelim, şimdi...
    
10. Dikkat, bu bir testus sorusu değil! Mahalleli olarak afete hazırlanmanın altı adımı:
a. Muhtarınızı ziyaret edin, afetlere hazırlık için neler yapabiliriz diye konuşun.
b. Binanızı mühendislere inceletin.
c. Evinizdeki bağlanmamış eşya ve tehlikeli noktaları bulun.
d. Kendi ihtiyacınıza göre, elinizdekilerle bir deprem çantası yapın.
e. Ulaşılabilecek adres ve telefon listelerini hazırlayın.
f. Evden çıkış planınızı yapın.
g. Buluşma noktalarını kararlaştırın.
    
Yanıtlar: 1) d, 2) b, 3) d, 4) b, 5) j, 6) d, 7) b, 8) e, 9) d