Hayran hayvan

	“Afet ve Acil Durum Yönetimi” uzmanı. Mahalle Afet Yönetimi (MAY) Projesi kurucusu. MAY Derneği onursal başkanı. Mimar kökenli ve kentsel tasarım konusunda deneyimli. Milliyet Gazetesi yazarı.
	Ahmet Turhan ALTINER CV'si

Küçükçekmece gölü ekolojik olarak hayatiyetini yitirdi

Dernek üyeleriyle birlikte

KÜÇÜKÇEKMECE FATİH MAHALLESİ
İÇ - DIŞ KUMSAL HANEHALKI ANKET SONUÇLARI

Ahmet Turhan ALTINER

    İç-Dış Kumsal’ı Koruma ve Yaşatma Sivil Toplumu Destekleme Derneği’nin arzusu üzerine yapılan bu anketin yeri olan Küçükçekmece İç-Dış Kumsal bölgesi, İstanbul Metropoliten Alanı içinde, Avrupa yakasında bulunmaktadır.
    Küçükçekmece Gölü ile Marmara Denizi arasında, göl ile denizi bağlayan kanalın çevrelediği yaklaşık 375 bin metre kare büyüklüğündeki bölge Yeşilköy Atatürk Havaalanı’na 10 kilometre uzaklıktadır. Binlerce yıldan bugüne Anadolu’yu ve tabii ki Asya’yı Avrupa’ya bağlayan (M.Ö. 4 yüzyılda Romalılar tarafından Via Egnatia diye adlandırılmış) yol halen bölgenin içinden E-5 karayolu olarak geçmekte.
    Tarih öncesi dönemlere uzanan zengin bir geçmişe ve doğal değerlere sahip bölgenin küçük bir bölümünde genellikle iki ve üç katlı konutlarda meskun yaklaşık 400 hane bulunmakta. Bölgelerinin olağanüstü değerlerini korumak ve yaşamlarını burada sürdürmek isteyen insanlar uzun süredir büyük bir sorunla karşı karşıya bulunmakta. İşte anketin konusu yaşamsal değerlerin korunmasına yönelik uygarlık sorunudur.
    Anket dökümlerinde de görüleceği gibi eğitim ve bilinç düzeyinde Türkiye ve yöre ortalamaları üzerinde bir düzeye sahip olan halk, bu bölgenin gerçek koruyucuları sayılabilir. 1970’li yıllara değin İstanbullular için arzulanan bir yerleşim yeri ve kimi için bir sayfiye olan tamamen tapulu ve ruhsatlı mülklerden oluşan bu bölge 1976’da “doğal sit” alanı ilan edilmişti. İşte bu bölgede yaşayan insanları bütünüyle etkileyen bir kentsel çelişki böylece başlamıştı. Kendilerini birden doğal sit ilan edilen bir bölgede yaşıyor olarak bulan ve içinde yer aldıkları ilçe belediyesinin tek taraflı tasarruflarıyla sürekli korku içinde yaşamak zorunda kalan mutsuz insanların çelişkisi...
    Bölgede yaşayan insanların süregelen şikayeti, 1960’larda belediye ruhsatıyla inşa ettikleri binalarının 1976’dan itibaren afete karşı güçlendirilmelerine belediye tarafından izin verilmeyişinden kaynaklanıyor.
    Bugünkü durumda ise bir temel şikayet daha eklenmiş, İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin aldığı karar üzerine bölge insanını dışlayarak uygulanmasına başlanan bir “kentsel dönüşüm projesi”ne karşı halkın büyük tepkisi oluşmuştur. Bilindiği gibi, İstanbul Büyükşehir Belediyesi uluslararası bir proje yarışması açmış ve yarışmacıları bilgilendirme amacıyla hazırlanan kitapta Büyükşehir Belediyesi Başkanı, bölgeyi “çöküntü bölgesine dönüşme tehlikesindeki” alan olarak tanımlamıştı.
    Başlangıçta yapılan bir kavram yanlışı bölgenin bilinçli halkının dikkatini çekmişti. Burasının çöküntü alanı diye gösterilmeye çalışılmasına itiraz ediyorlardı. Gerçekten de çöküntü alanları Talimhane, Tarlabaşı gibi eski kent merkezi etrafında bulunurlar. Böyle çöküntü alanlarında eski mülk sahipleri alanı terk ederler. Boş evlerde sık sık yangınlar görülür. Alan kanun dışı yaşayanlarca adeta istila edilir. Narkotik ve otomobil mafyası gibi kaçak faaliyetler görülür. Halbuki Küçükçekmece İç-Dış Kumsal bölgesinde böyle olgular yoktur, görülmemiştir, görülmemektedir. Gerçekte, Küçükçekmece İç-Dış Kumsal Bölgesi gibi bölgeler şehircilik biliminde kentin sınırlarındaki “saçaklanma alanları” (fringe) diye isimlendirilen ve “çökmeyen” bölgelerdir.
    Bölge halkı yarışma kitabında sözü edilen, bölgedeki dağınık biçimde yer alan konutların kaldırılacağı fikrine karşı çıkmakta. Kendileriyle görüşülmeden, onları planlama sürecine hiç katmadan yapılan ön çalışmalar ve sonunda gerçekleştirilen uluslararası yarışmada birinciliği kazanan proje anket dökümünde görüleceği gibi halk tarafından benimsenmemiştir.
    Yarışma kitabını iyi incelemediği anlaşılan birinci gelen yabancı proje müellifi, deprem riski taşıyan söz konusu bölgenin hemen yanındaki yapay dolgu alanına 50 katlı bir otel önermiştir. Ekolojik proje üretiyorum diye ortaya çıkan müellif, bölgeden geçen E-5 karayolunun ekolojiyi tahripkar etkilerine karşı dahi fikir üretememiştir.
    Hiçbir planlama sürecine dahil edilmeden bölgelerini terke zorlanacakları korkusu bilinçli bölge halkını uygarca tavırlardan alıkoymadı. İyi bir mücadele ancak doğru bilgiyle yapılabilirdi. Bir dernek oluşturarak düşünce ve dileklerini bütün mercilere yansıtmaya başladılar. Durumun daha iyi saptanması için talep ettiğimiz anket, belediye tarafından benimsenmeyince bu anketi bizzat kendimiz yapmaya karar verdik.
    Dernek Başkanı Türker Taşdöğen, üyeler Müberra Turan, Tamer Ertek, S. Füsun Umarlar, M. Mümtaz Işıngör, Sayha Öyer, Ayla Aral, M. Levent Sülün ve Ali Baturalp ve pek çok dernek gönüllüsü bu ankette yer aldı ve çalıştı.
    Anketin nasıl yapılabileceği konusunda kendisiyle konuştuğum ve büyük teşekkür borçlu olduğumuz Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Şehir ve Bölge Planlama Bölümü öğretim üyelerinden Dr. Murat Cemal Yalçıntan’ın önerileri doğrultusunda, öğrencilerinden Gülin Yıldız, Nazlı Aydoğan, Sırmahan Tunç ve Hojamammet Haydarov’un değerli katkılarıyla dökümler ve bu anket kitabı gerçekleştirildi.
    Doğru bilgiye kavuşmak isteyen halkın kurduğu derneğin yaptırdığı anketin amacı neydi? Bölgede yaşayan halkın sosyal ve ekonomik özellikleri ve fiziksel mekanın nitelikleri hakkında bilgi toplamak. Toplanan bu bilgileri çapraz sorgularla yorumlayarak mevcut durumun değerlendirmesini yaparak geleceğe ait çıkarsamalar yapmak ve bunları mahalle halkı ve kamuoyuyla paylaşmak.
    Anket şöyle yapıldı: Mayıs- Haziran 2007 tarihleri arasında İç-Dış Kumsal’da anket yapılacak alan 2 bölgeye ayrıldı. Olasılığa dayalı sistematik örnekleme bölgede bulunan toplam 400 hanenin yaklaşık % 78’ine denk gelen 313 hane ile anket çalışması yapıldı. Bölgedeki nüfus yaklaşık olarak 1480 kişiye denk gelmektedir. Bu kişilerden 946’sı hakkında bilgi edinilmiştir.

A. ÇAPRAZ SORGULAR

Yapılan çapraz sorgulamalar sonucu göze çarpan sonuçlar aşağıdaki gibidir:

Mülkiyet hakkımı kimseye devredemem ve yarışma projesi sorularının çaprazında mülkiyet hakkımı devredemem cevabını verenlerin % 73.64’ü yarışma projesini beğenmeyenlerden oluşmaktadır.
Tam eşdeğerde mülkiyetle bugünkünü değiştirebilirim ve yarışma projesi sorularının çaprazında tam eşdeğerde mülkiyetle bugünkünü değiştirmem cevabını verenlerin % 77.09’u yarışma projesini beğenmeyenlerden oluşmaktadır.
Mahallemizde güven içinde yaşıyorum ve yarışma projesi sorularının çaprazında mahallemizde güven içinde yaşıyorum cevabını verenlerin % 73.68’i yarışma projesini beğenmeyenlerden oluşmaktadır.
Mahallemizin planlama ve uygulama sorunlarının aşılabileceğine inanıyorum ve yarışma projesi sorularının çaprazında mahallemizin planlama ve uygulama sorunlarının aşılabileceğine inanıyorum cevabını verenlerin % 74.84’ü yarışma projesini beğenmeyenlerden oluşmaktadır.
Derneğe üyeyim ve mahallemizin geleceği hakkında kuşkularım var sorularının çaprazında derneğe üye değilim cevabı verenlerin % 69,39’u mahallenin geleceği hakkında kuşkularım var demiştir.
Derneğe üye olmak istiyorum ve mahallemizin geleceği hakkında kuşkularım var sorularının çaprazına derneğe üye olamak istiyorum cevabını verenlerin % 69,4’ü mahallenin geleceği hakkında kuşkularım var demiştir.
Dernek faaliyetlerini yararlı buluyorum ve mahallemizin geleceği hakkında kuşkularım var sorularının çaprazında dernek faaliyetlerini yararlı bulanların % 89,86’sı mahallenin geleceği hakkında kuşkularım var demiştir.
Mahallemizin geleceği hakkında kuşkularım var ve mahallemizde güven içinde yaşıyorum sorularının çaprazında mahallemizin geleceği hakkında kuşkularım var cevabı verenlerin %72.68’i mahallemde güven içinde yaşıyorum demiştir.
Mülk sahibi olup kaç yıldır aynı konutta oturuyorsun ve mahallemin konumundan memnunum sorularının çaprazında 0-10 yıl aralığında mahallede oturanların % 81,32’si mahallesinin konumundan memnundur.
Kiracı olup kaç yıldır aynı konutta oturuyorsun ve mahallemin konumundan memnunum sorularının çaprazında 0-10 yıl aralığında mahallede oturanların % 33,58’i mahallesinin konumundan memnundur.
Evinizin mülkiyeti ve aylık ortalama geliriniz sorularının çaprazında 500-1000 YTL aylık ortalama gelire sahip olanların %68,46’sı mülk sahibidir.
Aylık ortalama gelir ve evde bulunan kişi sayısı sorularının çaprazında 500-1000 YTL aylık ortalama gelire sahip olanların % 29,72’sinde hande 3 kişi yaşamaktadır.
Aylık ortalama geliriniz ve evin yaklaşık değeri sorularının çaprazında 500-1000 YTL aylık ortalama gelire sahip olanların %28,33’ü evlerine yaklaşık olarak 400000-500000 YTL fiyat vermiştir.
Eğitim durumu ve evin yaklaşık değeri sorularının çaprazında lise mezunu olanların % 29,54’ü evlerine yaklaşık olarak 400000-500000 YTL fiyat vermiştir.
Taşıyıcı sistem türü ve konutunuzda herhangi bir hasar var mı sorularının çaprazında taşıyıcı sistem türü betonarme olanların % 93,93’ü evimde hasar yok demiştir.
Geliş nedeni ve İç- Dış Kumsal dışında/içinde başka bir yere taşınmayı düşünüyor musunuz sorularının çaprazında iş nedeniyle İç-Dış Kumsal’a gelenlerin % 83,87’si mahalleden taşınmayı düşünmemektedir.
.İç- Dış Kumsal dışında/içinde başka bir yere taşınmayı düşünüyor musunuz ve evinizin mülkiyeti sorularının çaprazında mülk sahibi olanların % 93,7’si mahalleden taşınmayı düşünmemektedir.
Aylık ortalama geliriniz ve düzenli olarak katıldığınız sosyal etkinlikler var mı sorularının çaprazında 500- 1000 YTL aylık gelire sahip olanların % 48.21’i sosyal faaliyet olarak akraba komşu sohbetlerine katılmaktadır.
Mahallemin konumundan memnunum ve mahallemizin geleceği hakkında kuşkularım var sorularının çaprazında mahallesinin konumundan memnun olanların % 78,67’sinin mahallenin geleceği hakkında kuşkuları vardır.
Mahallemin konumundan memnunum ve mahallemizin planlama ve uygulama sorunlarının aşılabileceğine inanıyorum sorularının çaprazında mahallemin konumundan memnun cevabı vernelerin % 80,14’ü mahallemizin planlama ve uygulama sorunlarının aşılacağına inanıyorum demiştir.
Mahallemin konumundan memnunum ve yarışma projesi sorularının çaprazında mahallemin konumundan memnunun cevabını verenlerin % 75,39’u yarışma projesini beğenmemektedir.
Binamdan memnunum ve yarışma projesi sorularının çaprazında binamdan memnunum cevabını verenlerin % 74,07’si yarışma projesini beğenmemektedir.
Aylık ortalama geliriniz ve mahallemizin planlama ve uygulama sorunlarını aşacağına inanıyorum sorularının çaprazında 0- 500 YTL aylık ortalama gelire sahip olanların % 74,06’si mahallemin planlama ve uygulama sorunlarını aşacağına inanıyorum demiştir.

B. DEĞERLENDİRME

İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığının hazırlattığı Küçükçekmece-Avcılar İç Dış Kumsal Alanı Kentsel Dönüşüm Projesi kitabında geçen bu bölgenin “bir zamanlar tatil alanı iken bugün çöküntü bölgesine dönüşme tehlikesi” kanısı üzerinde bölge halkı büyük hassasiyetle durmaktadır ve bu konunun gerçekliğinin araştırılması anketin ana hedeflerinden biri olmuştur. Böyle bir çöküntü alanı durumuna gelme tehlikesi var mıdır? Değerlendirme sonuçlarına göre:

1. İç-Dış Kumsal bölgesi bir çöküntü alanı değildir.

2. İç-Dış Kumsal halkı kendi geleceğiyle ilgili planlama kararlarına katılma ve öneri yaratma isteği göstermektedir.

1. İç-Dış Kumsal bölgesi bir çöküntü alanı değildir.

Kentleşme yazınında alt gelir gruplarının yaşadığı, fiziksel açıdan yıpranmış binaların bulunduğu ve kentsel çevre kalitesinin düşük olduğu konut bölgeleri kentsel çöküntü bölgeleri olarak adlandırılmaktadır. Kentsel çöküntü bölgeleri belirleme kıstaslarına bakacak olursak;

- Yapı cinsi ve yapı durumu

İç-Dış Kumsal bölgesinde % 46 oranında karma ve % 45,04 oranında da betonarme yapı görülmektedir. Buradaki yapı kalitesi çöküntü alanlarındaki terk edilmiş eski yapı stokunun durumuna benzememektedir.

- Sosyal donatı eksiklikleri

- Belediye hizmetlerinin yetersizliği

- Yol ve ulaşım bozuklukları

İç-Dış Kumsal bölgesinde donatı eksiklikleri göze çarpmaktadır. Bölge halkı eksikliği hissedilen donatılar sorusuna % 67,73 ile eczane, % 55,91 ile hastane cevabını vermiştir. En önemli konulardan biri olan sağlık donatılarının belediye tarafından İç-Dış Kumsal’da yapılmaması halkın tepkisini çekmiştir. Bunun yanında eksikliği duyulan kentsel hizmetler konusunda % 74,44 ile kanalizasyon, % 61,02 ile güvenlik, %52,07 ile sağlık ve % 1,75 ile yol cevabını vermişlerdir. Belediye hizmetleri hakkında halkın düşüncesi % 33,71 oranında çok kötü, % 29,5 oranında kötü olarak saptanmıştır.

- Hanede yaşayan aile sayısı,

İç-Dış Kumsal bölgesinde % 92,85 oranında tek aileli yaşam söz konusudur. Bu da çöküntü alanı olma durumunu yansıtmamaktadır.

- Eğitim durumu

Okur yazar oranının çok düşük olduğu çöküntü alanlarına karşılık İç-Dış Kumsal bölgesinde okur yazarlık oranı % 98,48’dir. Bu oran İstanbul il genelinde % 93,38, Küçükçekmece ilçe genelinde ise % 92,49’dur. Ayrıca İç-Dış Kumsal bölgesinde üniversiteye devam eden ve üniversiteden mezun olan nüfusun çokluğu göze çarpmaktadır. Bu oran İstanbul il genelinde % 7,8, Küçükçekmece ilçe genelinde % 4,6 iken İç-Dış Kumsal bölgesinde % 18.71’dir. Bu da İç-Dış Kumsal halkının eğitime verdiği önemi göstermektedir. Denebilir mi ki, İç-Dış Kumsal bölgesi bu verilerle çöküntü alanı riskini taşıyorsa bu durumda bütün İstanbul bir çöküntü alanıdır.

- Mülkiyet durumu

İç-Dış Kumsal halkının % 75,58’i mülk sahibidir. Çöküntü bölgelerinde mülkiyet parçalanması ve yitimi söz konusudur. İç- Dış Kumsal’a bakıldığında sadece % 0,4 oranında bir kesimin tapusunun olmadığı görülmektedir.

- Konutun kimden satın alındığı

İç-Dış Kumsal halkının % 30’u evini kendi yapmıştır, % 21,73’ü ise kooperatif vasıtasıyla yaptırmıştır. Çöküntü alanında kooperatif gibi daha yüksek düzeyde organizasyon biçimleri görülmez. Bu da İç-Dış Kumsal bölgesinin çöküntü alanı olmadığının başka bir kanıtıdır.

- Konut edinme nedeni

İç-Dış Kumsal halkının % 36,28’i bölgede konut edinme nedenini çevre kalitesi olarak göstermiştir. Halk bölgesine sahip çıkmakta ve korumak istemektedir.

- Konutu satma isteği

Mahalle halkının % 98,73’ü konutunu satmayı düşünmemektedir. Çöküntü alanlarında genelde insanlar uzaklaşmak isterler; İç-Dış Kumsal’da ise bunun tam tersi durum söz konusudur.

Yukarıdaki karşılaştırmalara bakıldığında İç-Dış Kumsal bölgesinin bir kentsel çöküntü alanı olmadığı anlaşılmaktadır.

www.hayranhayvan.com Aydın Germen ve Ahmet Turhan Altıner tarafından yayınlanmakta. Last Update 08-01-2012

Hayran hayvan

Ana Sayfa

AYDIN GERMEN

Trullo'lar

Yöre Mimarisi

Aydın Havası

Mimar Sinan hk.

Hayranlık

Çöküş

Şehirciler ve Plancılar

Nezih Eldem

Seçim

Bu filmi kaçırma

Gazi M. Kemal

Bir Polatlı Yaklaşımı

AHMET T. ALTINER

DÖNERHANE-I LAKLAKAN

“SOS”yete

Testus Ekobiyolorganikus

Orada bir ada var...

mahallenin renkleri

Tarzanlar

Lezzet zevzekleri

MAY projesi

TESTUS

Temel Deprem

Laik-i dünya

YAYINLAR